Lucjan Kita ps. Skiba (1926-2026)

15 lutego 2026 r. zmarł ppor. Lucjan Kita „Skiba” – żołnierz Armii Krajowej z Klucz (powiat olkuski). Był jednym z ostatnich weteranów walk o niepodległość z ziemi olkuskiej, który podczas II wojny światowej walczył z bronią w ręku. Miał 100 lat.

Lucjan Kita był żołnierzem Armii Krajowej i członkiem Światowego Związku Żołnierzy AK Koła w Kluczach. Urodził się 10 stycznia 1926 r. w Kluczach. Podczas II wojny światowej, w czasie okupacji niemieckiej, ukrywając się uniknął wywózki na roboty do III Rzeszy. Następnie pracował w warsztacie elektrycznym kluczewskiej Fabryki Papieru i Celulozy. Został zaprzysiężony jako żołnierz placówki Armii Krajowej w Kluczach (Obwód Olkusz kryptonim Srebro). Działał pod pseudonimem „Skiba”. Współpracował ze zgrupowaniem partyzanckim „Surowiec” pod dowództwem Gerarda Woźnicy „Hardego”. Brał udział m.in. w sabotażu w Fabryce Papieru i Celulozy w Kluczach, zdobywaniu broni w niemieckich magazynach i zwalczaniu band rabunkowych. Podczas jednej z potyczek został ranny. W latach 1947-1949 odbył służbę wojskową.

Jako członek ŚZŻAK już od lat 90. XX w. uczestniczył w wielu uroczystościach patriotycznych, upamiętniających tradycje walk niepodległościowych z okresu powstania styczniowego, I wojny światowej, wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej. Brał udział w spotkaniach kombatanckich i pogrzebach kolegów-weteranów. Mimo zaawansowanego wieku spotykał się z młodzieżą, żołnierzami, funkcjonariuszami Straży Więziennej i dawał świadectwo swojej historii, przekazując osobiste relacje i przedstawiając historię działalności AK na ziemi olkuskiej, dzieląc się zachowanymi pamiątkami z okresu II wojny światowej i służby wojskowej oraz promując ideę służby w Wojsku Polskim. Jego spisane wojenne wspomnienia zostały opublikowane w Gazecie Olkuskiej, zaś nagranie relacji jest dostępne w internecie. Jego relację zarejestrował również Instytut Pileckiego w ramach projektu Świadkowie Epoki. Był depozytariuszem pamięci o Armii Krajowej w Obwodzie Olkusz i zgrupowaniu partyzanckim „Surowiec” oraz jednym z najstarszych mieszkańców Gminy Klucze i Powiatu Olkuskiego. 

Został uhonorowany m.in.: Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem Armii Krajowej, Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945, Odznaką „Zasłużonemu w rozwoju Województwa Katowickiego”, Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości, Medalem „Wierni Akowskiej Przysiędze”, odznaką „Kolumbowie Rocznik 20”.

Uroczystościom pogrzebowym towarzyszyła wojskowa asysta honorowa wystawiona przez 5. Pułk Dowodzenia oraz Orkiestrę Wojskową w Krakowie. Wartę przy trumnie pełnili również żołnierze 112. batalionu lekkiej piechoty z Oświęcimia, którego reprezentacja, na czele z dowódcą batalionu, jeszcze kilka tygodni wcześniej odwiedziła ppor. Kitę z okazji jubileuszu jego setnych urodzin. W ostatnim pożegnaniu weterana uczestniczyły również poczty ze sztandarami Światowego Związku Żołnierzy AK w Olkuszu i Kluczach. Ten ostatni wystawili uczniowie Szkoły Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Bydlinie. Zmarły został pochowany na cmentarzu w Kluczach.

Autorem zdjęć z uroczystości pogrzebowych jest Roman Głowacki, syn żołnierza AK Piotra Głowackiego ps. Łukow.