Stefan Ziarno (1920-2008) urodził się 29 października 1920 r. w Lgocie (powiat chrzanowski), miejscowości położonej między Trzebinią i Olkuszem. Był synem Józefa i Petroneli. Podczas okupacji niemieckiej do konspiracji wstąpił w styczniu 1940 r. Był członkiem Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej. Brał udział w zdobywaniu broni i akcjach sabotażowych w powiatach olkuskim i chrzanowskim, m.in. na terenie Lgoty, Gorenic, Ostrężnicy i Płoków. Dowódcą konspiracyjnej grupy był przedwojenny kierownik szkoły w Ostrężnicy Jan Łachut. On też zaprzysiężył Stefana Ziarno, który przyjął pseudonim „Korsarz”.

„Odpowiedzialny byłem za zorganizowanie grupy konspiracyjnej na terenie wsi Lgota i gromadzenie broni. (…) Stworzyłem kilkunastoosobową grupę ludzi – mężczyzn-podoficerów i strzelców. Zadaniem naszym było rozpracowanie obsady miejscowego niemieckiego Urzędu Celnego (miejscowość Lgota leżała w pobliżu granicy Generalnej Guberni i terenów włączonych do Rzeszy Niemieckiej) i wykonywanie doraźnych akcji sabotażowo-dywersyjnych (w roku 1943 wioska została zasiedlona niemieckimi bauerami)” – zanotował w 1976 r. Stefan Ziarno. 

Na terenie działalności grupy „Korsarza” w 1944 r. por. Zygmunt Lankosz ps. „Marek”, „Łoś”, „Boruta” zorganizował oddział partyzancki. Oddział ten otrzymał kryptonim „Boruta” i liczył 67 żołnierzy. W jego skład wchodzili zdekonspirowani żołnierze AK oraz młodzież, która w leśnej grupie miała przejść przeszkolenie wojskowe. Stefan Ziarno został żołnierzem tego oddziału, który stał się 3. kompanią Oddziału Rozpoznawczego „Surowiec” 23. Dywizji Piechoty AK. Według przekazu rodzinnego, do partyzantki poszedł wraz ze swoim ojcem, Józefem. Partyzanci kwaterowali w lasach wokół Boru Biskupiego. Latem 1944 r. prowadzili intensywną działalność szkoleniową oraz nocne wypady na posterunki niemieckie celem zdobycia broni i amunicji. W nocy 12/13 września 1944 r. oddział „Boruty” został zaatakowany przez niemiecką obławę. Podczas walki zginął szef Kierownictwa Dywersji Okręgu Śląsk AK mjr Stanisław Stolarski „Konrad”, który przebywał w oddziale jako instruktor. Większość partyzantów uszła z życiem, jednak oddział uległ rozproszeniu. 

„W dniu 13.09.44 podczas pobytu w lesie w okolicy Sierszy pow. Chrzanowskiego żandarmeria niemiecka dokonała obławy. Stojąc na posterunku wystrzałem zaalarmowałem kompanię, przyczyniając się w ten sposób do ocalenia 60 ludzi”

– wspominał w 1949 r. Stefan Ziarno. 

Po rozbiciu oddziału „Boruty” Stefan Ziarno trafił do innego oddziału partyzanckiego Okręgu Śląsk AK, tj. ówczesnej 2. kompanii Oddział Rozpoznawczego „Surowiec” 23. Dywizji Piechoty AK. Oddziałem tym dowodził ppor. Gerard Woźnica „Hardy”. Wraz z „Korsarzem” do oddziału „Hardego” zostali przyjęci inni rozbitkowie od „Boruty” – Wiesław Tadeusz Laskowski „Wichura”, Mieczysław Olejczyk „Kruk”, Zbigniew Cichocki „As”, Tadeusz Grondal „Wyrwa II”, Jan Brzóska „Wierzba”, Julian Chechelski „Rajzer” i Stefan Kasprzyk „Pniak”. Rozbitków doprowadzić miał do oddziału „Hardego” Edward Karkos „Szpak”, członek grupy zorganizowanej na początku okupacji przez Jana Łachuta. Zgrupowanie „Hardego” kwaterowało wtedy w okolicy Wolbromia. W październiku 1944 r. oddział ten przemaszerował w Beskid Makowski, aby bezpiecznie przezimować. Trasa przemarszu wiodła przez rodzinne strony „Korsarza”, tj. w rejonie Płoków i Psar. Niemal dwustuosobowy oddział maszerował nocami, aby uniknąć starć z Niemcami. We dnie odpoczywano.

Zimowy obóz oddziału założono koło Harbutowic, u źródeł potoku Gościbia. W styczniu 1945 r. oddział „Hardego” przerwał niemiecką obławę na obóz zimowy. Następnie współdziałał z jednostkami Armii Czerwonej w zdobyciu Makowa Podhalańskiego. W trzeciej dekadzie stycznia 1945 r. oddział został rozwiązany. Stefan Ziarno w oddziale partyzanckim dosłużył się stopnia kaprala, miał również zostać odznaczony Krzyżem Walecznych i Brązowym Krzyżem Zasługi z Mieczami. 

Po wojnie Stefan Ziarno ukończył studia prawnicze. Mieszkał i pracował m.in. w Warszawie. Został odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Partyzanckim, Medalem Zwycięstwa i Wolności, Medalem Wojska, Krzyżem Armii Krajowej, Odznaką Grunwaldzką, Złotą Odznaką za Zasługi dla Województwa Warszawskiego.

Zmarł 9 stycznia 2008 r. w Wyszkowie. Jest pochowany na Cmentarzu Północnym w Warszawie (kwatera E-IX-5-9-5). 

Opracował Konrad Kulig
Źródła:
przekaz rodzinny i dokumenty z archiwum rodzinnego
G. Woźnica, Oddział Hardego, Warszawa 1981
R. Flaczyk, J. Gągorowski, Inspektorat Armii Krajowej Sosnowiec, Katowice 2001
W. Kempa, Okręg Śląski Armii Krajowej, t. V, Siemianowice Śląskie 2018
akta Stefana Ziarno zgromadzone w archiwum Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
https://spostreznica.edupage.org/a/o-szkole (dostęp: 21.09.2026)
https://spostreznica.edupage.org/a/o-szkole?eqa=dGV4dD10ZXh0L2Fib3V0JnN1YnBhZ2U9MSZza2dkeWVhcj0yMDI2 (dostęp: 21.09.2026)
https://andrzejlankosz.wordpress.com/ (dostęp: 21.09.2026)